İTHALAT İSTİSNASI

1. GİRİŞ :

Bilindiği üzere katma değer vergisi mal ve hizmet üretiminin her aşamasında yaratılan artı katma değer üzerinden alınmaktadır. Katma değer vergisindeki indirim mekanizması verginin nihai tüketici üzerinde kalmasını sağlamaktadır. Her kanında olduğu gibi katma değer vergisi kanunumuzda da istisnalar bulunmaktadır. Bu istisnalardan biriside ithalat istisnasıdır . Bilindiği üzere her türlü mal ve hizmet ithali katma değer vergisine tabidir. Ancak ithalatı katma değer vergisine tabi olmayan mal ve hizmetlerde vardır. Yazımızın konusunu da bu husus oluşturmaktadır.

2. İTHALAT İSTİSNASI :

1. Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır:
a) Bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithali,
Burayı şu şekilde açıklayabiliriz; ihraç edilen mal ve hizmet tekrardan ithal edilirse katma değer vergisi doğmamaktadır. Aynı şekilde Araçlar Kıymetli Maden ve Petrol Aramaları ile Ulusal Güvenlik Harcamaları ve Yatırımlarda İstisna kapsamına giren ithalatta katma değer vergisini doğurmamaktadır . Diğer taraftan Sosyal ve Askerî Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar kapsamında yapılan ithalatta da katma değer vergisi doğmamaktadır .
b) (4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 5.2.2000) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi [(5) numaralı fıkrasının (a) bendi ile (7) numaralı fıkrası hariç], geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri ile geri gelen eşyaya ilişkin hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna olan eşyanın ithali, (Bu Kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 168, 169 ve 170 inci maddelerinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşyayla ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi şarttır.)(22)
c) (5035 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 02.01.2004) Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mallar,(23)
2. (4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 5.2.2000) Gümrük Kanununa göre geri gelen eşyanın dışarıda bir işleme tabi tutulması veya asli kısmına bir ilave yapılması halinde eşyanın kazandığı değer farkı istisnaya dahil değildir.(24)

(22) (Değişmeden önceki şekli) b) (3297 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen bent) Gümrük Kanununun 7'inci maddesinin 3, 4, 5, 6, 7 numaralı bentleri ile 8, 9, 10, 12, 13, 119 ve 132'inci maddelerinde yazılı olup, Gümrük Vergisinden muaf ve müstesna olarak ithal edilen eşyanın mezkûr maddelerindeki kayıt ve şartlarla ithali, (Bu Kanunun 11'inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 132'inci maddesinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın, ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşya ile ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi şarttır.
(4008 sayılı Kanunun 32'inci maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 1.8.1994) Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin 7 ve 8 numaralı bentleri kapsamında ithal edilen ev eşyasının, katma değer vergisi istisnasından yararlanabilmesi için, bu eşyanın naklihane sahibine ait olduğunun anlaşılması ve her cinsten bir adet olması şarttır. Muaf olarak ev eşyası ithal hakkı Yurtiçi Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazalarından eşya satın alınarak kullanıldığında, bu eşyanın satın alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde dahili ticarete konu edildiği tespit edilirse bu Kanuna göre ödenmesi gereken vergi, devreden ve devralandan ayrı ayrı aranır ve Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanır.

(23) (Değişmeden önceki şekli) c) (4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 5.2.2000) Transit ve gümrük antreposu rejimleri ile serbest bölgeler, geçici depolama yerleri ve gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarla ilgili hükümlerin uygulandığı mal ve hizmetler.(+)
(+) (Değişmeden önceki şekli) c) Transit, aktarma, gümrük antreposu, geçici depo, gümrük sahası, serbest bölge rejimlerinin uygulandıkları mal ve hizmetler,
(24) (Değişmeden önceki şekli) 2. Gümrük Kanununun 132'nci maddesine göre geri gelen eşya dışarıda bir ameliyeye tabi tutulduğu veya aslı kısmına bir ilave yapıldığı takdirde eşyanın kazandığı değer farkı istisnaya dahil değildir.
ADNAN UYAR
VERGİ DENETMENİ